Tanım
Menopozda cilt ve saç nedir?
Menopoz, genellikle 45-55 yaşları arasında, yumurtalıkların foliküllerinin tükenmesiyle östrojen üretiminin belirgin şekilde düşmesi ve adetlerin kalıcı olarak kesilmesidir. Östrojen yalnızca üreme sistemini değil; cildin kolajen üretimini, nem tutma kapasitesini, yağ bezlerini, kan dolaşımını ve kıl köklerini de düzenleyen önemli bir sinyaldir. Bu yüzden menopoz geçişi pek çok kadının cildinde ve saçında açıkça hissedilir.
Östrojen düştüğünde cilt incelir, kolajen ve elastin azalır, nem tutma kapasitesi düşer ve bariyerin onarım hızı yavaşlar. Sonuç menopozda sık görülen cilt kuruluğu, kaşıntı, kırışıklıkların belirginleşmesi, sarkma ve daha önce sorun çıkarmayan ürünlere karşı yeni bir hassasiyettir. Saç tarafında ise büyüme evresindeki kıl sayısı azalır; saçlar incelir, hacim kaybeder ve tepe bölgesinden başlayan seyrelme belirginleşebilir.
Bu değişiklikler kaçınılmaz bir 'çöküş' değildir. Cildin ihtiyaçları değişmiştir ve bakımın da buna göre güncellenmesi gerekir. Nemi koruyan, kolajeni destekleyen, her gün güneşten koruyan ve tahriş etmeyen sade bir yaklaşım, menopozdaki cildin hem konforunu hem de görünümünü belirgin şekilde iyileştirebilir.
Kendini gözle
Nasıl anlarsın?
- ✓Belirgin kuruluk, gerginlik ve pul pul dökülme
- ✓Özellikle bacaklarda ve sırtta kaşıntı
- ✓Cildin incelmesi, kolay morarma ve yaraların geç iyileşmesi
- ✓Kırışıklıkların derinleşmesi ve yüz hatlarında sarkma
- ✓Daha önce sorunsuz kullandığın ürünlere karşı yanma, batma ve kızarıklık
- ✓Sıcak basmalarıyla birlikte yüzde ani kızarma
- ✓Bazı kadınlarda yetişkin akne veya çene çevresinde tüylenme
- ✓Saçların incelmesi, hacim kaybı ve saç ayrımının genişlemesi
- ✓Saç derisinde kuruluk ve kaşıntı
- ✓Ön saç çizgisinde ve kaşlarda seyrelme
Neden olur
Başlıca nedenler
01
Östrojen düşüşü
Menopoz sonrası östradiol düzeyleri çok düşük seviyelere iner. Cildin hücrelerindeki östrojen reseptörleri bu sinyali alamadığında kolajen üretimi, nem tutma ve onarım kapasitesi azalır.
02
Göreli androjen artışı
Östrojen azalırken androjenler daha yavaş düştüğü için dengeleri değişir. Bu durum bazı kadınlarda çene çevresinde tüylenme, yetişkin akne ve tepe bölgesinde saç incelmesi olarak görülebilir.
03
Biriken güneş hasarı
Yıllar boyunca biriken güneş hasarı, hormonal değişikliklerle birleşince lekeler, kırışıklıklar ve elastikiyet kaybı daha hızlı görünür hale gelir.
04
Azalan yağ üretimi
Yağ bezlerinin aktivitesi düşer; cildin doğal koruyucu yağ tabakası incelir ve kuruluk artar.
05
Uyku ve sıcak basmaları
Gece terlemeleri ve uyku bozuklukları cildin gece onarım sürecini aksatabilir; sık kızarma ise hassasiyeti artırabilir.
06
Eşlik eden durumlar
Tiroid bozuklukları, demir eksikliği ve bazı ilaçlar da menopoz döneminde cilt kuruluğunu ve saç dökülmesini artırabilir. Bu nedenle yeni başlayan belirgin değişikliklerde altta yatan nedenler de araştırılmalıdır.
Günlük hayatta
Alevlendiren tetikleyiciler
Tıbbi yaklaşım
Tedavi seçenekleri
01
Menopoz hormon tedavisi
Hormon tedavisinin cilt kolajeni ve kalınlığı üzerinde olumlu etkileri olduğu çalışmalarda gösterilmiştir. Ancak bu tedavi cilt için değil, genel menopoz şikâyetleri için ve kişisel risk-yarar değerlendirmesiyle jinekoloğun tarafından planlanır.
02
Topikal retinoidler
Dermatoloğunun önerisiyle kullanılan retinoidler kolajen üretimini destekler ve ince kırışıklıkları azaltır. Menopozda cilt daha hassas olduğu için düşük oranla ve seyrek başlamak, nemlendiriciyle birlikte kullanmak önemlidir.
03
Bariyer onarıcı nemlendiriciler
Seramid, kolesterol ve yağ asidi içeren kremler, gliserin ve hiyalüronik asit gibi nem tutucular ve üre, menopozdaki kuru ve kaşıntılı cildin temel tedavisidir. Dermatoloğun kaşıntı yoğunsa kısa süreli ek kremler önerebilir.
04
Estetik ve klinik uygulamalar
Kolajen yapımını uyaran lazerler, radyofrekans, mikroiğneleme ve dolgu uygulamaları dermatoloğun değerlendirmesiyle cildin dokusunu ve hacmini destekleyebilir. Hassaslaşan ciltte iyileşme süresi uzayabileceği için uygulama aralıkları buna göre planlanır.
05
Saç incelmesi
Kadın tipi saç dökülmesinde dermatologlar genellikle topikal minoksidille başlar; gerektiğinde ek ilaçlar eklenebilir. Demir, D vitamini, tiroid ve diğer kan değerlerinin kontrolü tedavinin bir parçasıdır.
06
Kızarıklık ve rozasea benzeri tablo
Menopozda sıcak basmalarıyla birlikte yüzde kalıcı kızarıklık gelişebilir. Dermatoloğun rozasea tanısı koyarsa uygun topikal tedaviler ve damar lazerleri gündeme gelebilir.
Biliyor muydun? · Menopozda cilt ve saç
%1–2 · Menopoz sonrası kadınlarda cilt kolajen içeriği ve cilt kalınlığının, menopozdan itibaren her yıl %1-2 oranında azaldığı ölçüldü.
Adım adım
Menopozda cilt ve saç için bakım rutini
- 1
Sadece suyla ya da kremsi temizleyiciyle
Sabahları cilt çok kuruysa yalnızca ılık suyla durulamak yeterli olabilir; temizleyici kullanacaksan kremsi ve sabunsuz olsun.
- 2
Antioksidan serum
C vitamini veya niasinamid serumu oksidatif strese karşı cildi destekler; hassas ciltte düşük oranla başla.
- 3
Nem katmanı
Hiyalüronik asit veya gliserinli bir serumu nemli cilde uygula.
- 4
Bariyer kremi
Seramid ve prebiyotik içeren zengin bir krem sür; boyun ve dekolteyi unutma.
- 5
Güneş koruyucu
Geniş spektrumlu güneş koruyucuyu yüz, boyun, dekolte ve el sırtlarına her gün uygula.
Rutininde kullanabileceğin bakım
EcoProbiotic bakım serisi ↗
NemlendirmePrebiyotikli Cilt KremiCildi nemlendirir ve bariyerin onarımına yardımcı olur. Tüm, kuru ve yağlı cilt için üç ayrı formülü var.İncele ↗
VücutPrebiyotikli Duş JeliTemizlerken cildi nemlendirir ve bariyeri destekler; gün boyu ferah his.İncele ↗
Saç derisiPrebiyotikli Saç ŞampuanıSaç derini nazikçe temizler ve bariyerini destekler; her gün kullanabilirsin.İncele ↗Dikkat
Neden kaçın, ne zaman doktora git?
Bunlardan kaçın
- ✕Köpüklü, sülfatlı ve alkali temizleyiciler
- ✕Alkollü tonikler
- ✕Sıcak ve uzun duşlar
- ✕Aynı anda birden fazla güçlü aktif (retinoid + yüksek oranlı asit)
- ✕Güneş koruyucuyu yalnızca yazın kullanmak
- ✕Sigara
- ✕Ilık suyla değil, çok sıcak fön ve maşayla saçı şekillendirmek
- ✕Doktora danışmadan hormon içeren kremler veya takviyeler
Dermatoloğa başvur
- →Kuruluk ve kaşıntı nemlendiriciye rağmen uykunu bozacak kadar şiddetliyse
- →Saç dökülmesi hızla arttıysa ya da belirgin seyrek alanlar oluştuysa
- →Ön saç çizgisinde ve kaşlarda belirgin geri çekilme fark ettiysen
- →Yüzde kalıcı kızarıklık, damar belirginleşmesi veya sivilce benzeri kabarcıklar varsa
- →Yeni çıkan veya değişen bir ben ya da iyileşmeyen bir yara varsa
- →Menopoz şikâyetlerin yaşam kaliteni düşürüyorsa ve hormon tedavisini konuşmak istiyorsan
Doğru bilinen yanlışlar
Efsane mi, gerçek mi?
Efsane
Menopozdan sonra cilde ne yapsan boşuna.
Gerçek
Cilt her yaşta yanıt verir. Retinoidler, güneş koruması, bariyer onarıcı nemlendiriciler ve klinik uygulamaların menopoz sonrası ciltte de kolajeni ve görünümü desteklediği gösterilmiştir.
Efsane
Kuru cildi daha çok su içerek düzeltirim.
Gerçek
Yeterli su önemlidir ama tek başına cilt kuruluğunu çözmez. Menopoz kuruluğu bariyer lipitlerinin ve nem tutucu bileşenlerin azalmasından kaynaklanır; bu nedenle dışarıdan bariyer desteği şarttır.
Efsane
Menopozda saç dökülmesi kesinlikle kalıcıdır.
Gerçek
Kadın tipi saç dökülmesi ilerleyici olabilir ama tedaviyle yavaşlatılabilir ve bir kısmı geri kazanılabilir. Demir eksikliği veya tiroid sorunu gibi düzeltilebilir nedenler de sık bulunur.
Sık arananlar
Menopozda cilt ve saç hakkında en çok sorulanlar
Merak edilenler
Sık sorulan sorular
Menopozda cildimin neden aniden hassaslaştığını anlamıyorum.+
Östrojen düşünce bariyer lipitleri azalır, cilt incelir ve onarım yavaşlar. Bu yüzden daha önce sorunsuz kullandığın ürünler bile yanma ve batma yapabilir. Rutinini sadeleştirip bariyer onarımına odaklanmak genellikle birkaç hafta içinde fark yaratır.
Hormon tedavisi cildimi gençleştirir mi?+
Çalışmalar hormon tedavisinin cilt kolajeni ve kalınlığını olumlu etkileyebildiğini gösteriyor. Ancak bu tedavi cilt için değil, genel menopoz şikâyetleri ve kişisel risklerin değerlendirilmesiyle jinekoloğun tarafından önerilir.
Retinol menopozda kullanılır mı?+
Evet, kolajeni desteklemek için en çok araştırılmış içeriklerden biridir. Hassas ciltte düşük oranla, haftada birkaç geceyle başlayıp nemlendiriciyle birlikte kullanmak tahrişi azaltır.
Fitoöstrojenli kremler işe yarar mı?+
Derlemelerde bazı bitkisel kaynaklı östrojen benzeri bileşenlerin östrojen eksikliği yaşayan ciltte laboratuvar ve klinik çalışmalarda olumlu sonuçlar verdiği bildiriliyor. Ancak kanıtlar sınırlı; bu ürünleri temel bakımın yerine değil, tamamlayıcısı olarak düşün.
Saçlarımın incelmesini nasıl yavaşlatabilirim?+
Önce kan değerlerini kontrol ettir. Ardından dermatoloğunun önereceği tedavi, nazik saç bakımı, yeterli protein ve demir alımı ile ısı ve kimyasal işlemleri azaltmak birlikte en iyi sonucu verir.
Menopozda probiyotik kullanmak cildime katkı sağlar mı?+
Araştırmalar bağırsak ve cilt mikrobiyomunun yaşlanma sürecinde rol oynadığını gösteriyor. Probiyotik ve prebiyotik içeren beslenme ve bakım, mikrobiyom dengesini desteklemeye yardımcı olabilir; ancak bu alandaki klinik kanıtlar henüz gelişme aşamasında.
Menopozda ciltte kaşıntı olur mu, nasıl geçer?+
Evet, sık görülür: östrojen düşüşüyle cilt kurur ve özellikle bacaklarda ve sırtta kaşıntı başlar. Ilık ve kısa duş, sabunsuz temizleyici, duştan hemen sonra üreli veya seramidli nemlendirici ve kuru havada oda nemlendiricisi çoğu kadında rahatlama sağlar. Nemlendirmeye rağmen uykunu bozan kaşıntıda tiroid veya demir eksikliği gibi başka nedenler için doktoruna görün.
Menopozda yüzde sivilce çıkar mı?+
Çıkabilir. Östrojen azalırken androjenlerin göreli etkisi arttığı için bazı kadınlarda çene çevresinde yetişkin akne ve tüylenme görülür. Kurutucu ürünler yerine nazik temizlik, gözenek tıkamayan bir nemlendirici ve dermatoloğun önerdiği tedaviler tercih edilir; yüzde kızarıklıkla birlikte kabarcıklar varsa rozasea (gül hastalığı) açısından da değerlendirilmelisin.
Menopozda kolajen kullanılır mı?+
Kolajen takviyelerinin cilt nemi ve esnekliği üzerine olumlu sonuç bildiren çalışmaları var, ancak kanıtlar karışıktır ve takviyeler temel bakımın yerini tutmaz. Menopozda kolajeni en iyi desteklenen yollar her gün güneş koruması, retinoidler ve gerekirse jinekoloğunla konuşulan hormon tedavisidir. Takviyeye başlamadan önce kullandığın ilaçlarla birlikte doktoruna danış.
Menopozda yüzde kızarıklık neden olur?+
Sıcak basmaları sırasında yüzdeki damarlar genişler ve ani kızarma olur; sık tekrarlarsa bazı kadınlarda kalıcı kızarıklık ve rozasea benzeri bir tablo gelişebilir. Alkol, baharatlı yiyecekler ve sıcak ortamlar kızarmayı artırabilir. Kalıcı kızarıklık veya kabarcıklar varsa dermatoloğun uygun kremler ya da damar lazerleri önerebilir.
Bilimsel dayanak
Kaynaklar
- 1.A study of the decrease of skin collagen content, skin thickness, and bone mass in the postmenopausal woman.
Brincat M, Kabalan S, Studd JW, Moniz CF, de Trafford J, Montgomery J · Obstet Gynecol · 1987
Menopoz sonrası cilt kolajen içeriği, cilt kalınlığı ve kemik kütlesinin menopozdan sonra yılda %1-2 oranında benzer şekilde azaldığı gösterildi.
- 2.Long-term effects of the menopause and sex hormones on skin thickness.
Brincat M, Moniz CJ, Studd JW, Darby A, et al. · Br J Obstet Gynaecol · 1985 · doi:10.1111/j.1471-0528.1985.tb01091.x
Tedavi almayan kadınlarda cilt kolajeninin kronolojik yaşla değil, menopozdan bu yana geçen süreyle ilişkili olarak azaldığı bulundu.
- 3.Estrogens and aging skin.
Thornton MJ · Dermatoendocrinol · 2013 · doi:10.4161/derm.23872
Östrojen eksikliğinin cildi incelttiği, kolajeni ve esnekliği azalttığı, kuruluğu ve kırışıklığı artırdığı ve oksidatif strese karşı savunmayı zayıflattığı derlendi.
- 4.Menopause and the Skin: Old Favorites and New Innovations in Cosmeceuticals for Estrogen-Deficient Skin.
Lephart ED, Naftolin F · Dermatol Ther (Heidelb) · 2021 · doi:10.1007/s13555-020-00468-7
Östrojen eksikliğinin kolajen, elastin ve bariyer fonksiyonunu bozduğu; seçici östrojen reseptörü modülatörü etkili kozmetik bileşenlerin umut vadettiği derlendi.
- 5.Menopause, skin and common dermatoses. Part 1: hair disorders.
Kamp E, Ashraf M, Musbahi E, DeGiovanni C · Clin Exp Dermatol · 2022 · doi:10.1111/ced.15327
Menopoz sonrası büyüme evresindeki kıl oranının azaldığı; kadın tipi saç dökülmesi ve frontal fibrozan alopesinin perimenopoz ve menopozla ilişkili olduğu bildirildi.
- 6.Menopause, skin and common dermatoses. Part 2: skin disorders.
Kamp E, Ashraf M, Musbahi E, DeGiovanni C · Clin Exp Dermatol · 2022 · doi:10.1111/ced.15308
Östrojenin ciltten su kaybı ve dermal kolajende rol oynadığı; menopozun kuruluk, kaşıntı, hidradenitis ve sedefle ilişkili olduğu derlendi.
- 7.Aging-related changes in the diversity of women's skin microbiomes associated with oral bacteria.
Shibagaki N, Suda W, Clavaud C, Bastien P, et al. · Sci Rep · 2017 · doi:10.1038/s41598-017-10834-9
21-37 yaş ve 60-76 yaş grubu kadınlar karşılaştırıldığında, yaşla birlikte cilt mikrobiyomunun çeşitliliğinin ve yapısının belirgin biçimde değiştiği gösterildi.
- 8.Microbiome and Human Aging: Probiotic and Prebiotic Potentials in Longevity, Skin Health and Cellular Senescence.
Boyajian JL, Ghebretatios M, Schaly S, Islam P, Prakash S · Nutrients · 2021 · doi:10.3390/nu13124550
Bağırsak mikrobiyotasının bağırsak-cilt ekseni üzerinden hücresel yaşlanmayı etkileyebildiği; probiyotik ve prebiyotiklerin bu süreçte umut vadeden seçenekler olduğu derlendi.
- 9.Female Pattern Hair Loss and Androgen Excess: A Report From the Multidisciplinary Androgen Excess and PCOS Committee.
Carmina E, Azziz R, Bergfeld W, Escobar-Morreale HF, et al. · J Clin Endocrinol Metab · 2019 · doi:10.1210/jc.2018-02548
Kadın tipi saç dökülmesinde değerlendirmenin öncelikle klinik olduğu ve demir, D vitamini, çinko, tiroid ve prolaktin ölçümünün önerildiği bildirildi.
